๓.๖ หมวดผู้ครองเรือน

     ๒๑. ดูกรคหบดีบุตร คน ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ คนนำสิ่งของๆ เพื่อนไปถ่ายเดียว (คนปอกลอก) ๑ คนดีแต่พูด ๑ คนหัวประจบ ๑ คนชักชวนในทางฉิบหาย ๑ ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตร

           ดูกรคหบดีบุตร คนปอกลอก ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

              (๑) เป็นคนคิดเอาแต่ได้ฝ่ายเดียว

              (๒) เสียให้น้อย คิดเอาให้ได้มาก

              (๓) ไม่รับทำกิจของเพื่อนในคราวมีภัย

              (๔) คบเพื่อนเพราะเห็นแก่ประโยชน์ของตัว

           ดูกรคหบดีบุตร คนดีแต่พูด ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

              (๑) เก็บเอาของล่วงแล้วมาปราศรัย

              (๒) อ้างเอาของที่ยังไม่มาถึงมาปราศรัย

              (๓) สงเคราะห์ด้วยสิ่งหาประโยชน์มิได้

              (๔) เมื่อกิจเกิดขึ้นแสดงความขัดข้อง (ออกปากพึ่งมิได้)

           ดูกรคหบดีบุตร คนหัวประจบ ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตร โดยสถาน ๔ คือ

              (๑) ตามใจเพื่อนให้ทำความชั่ว (จะทำชั่วก็คล้อยตาม)

              (๒) ตามใจเพื่อนให้ทำความดี (จะทำดีก็คล้อยตาม)

              (๓) ต่อหน้าสรรเสริญ

              (๔) ลับหลังนินทา

           ดูกรคหบดีบุตร คนชักชวนในทางฉิบหาย ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

              (๑) ชักชวนให้ดื่มน้ำเมา คือ สุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท

              (๒) ชักชวนให้เที่ยวตามตรอกต่างๆ ในเวลากลางคืน

              (๓) ชักชวนให้เที่ยวดูการมหรสพ

              (๔) ชักชวนให้เล่นการพนันอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท

           ดูกรคหบดีบุตร มิตร ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ มิตรมีอุปการะ ๑ มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์ ๑ มิตรแนะประโยชน์ ๑ มิตรมีความรักใคร่ ๑ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรมีใจดี(เป็นมิตรแท้)

           ดูกรคหบดีบุตร มิตรมีอุปการะ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

              (๑) รักษาเพื่อนผู้ประมาทแล้ว

              (๒) รักษาทรัพย์สมบัติของเพื่อนผู้ประมาทแล้ว

              (๓) เมื่อมีภัยเป็นที่พึ่งพำนักได้

              (๔) เมื่อกิจที่จำต้องทำเกิดขึ้นเพิ่มทรัพย์ให้สองเท่า (เมื่อมีธุระช่วยออกทรัพย์ให้เกินกว่าที่ออกปาก)

           ดูกรคหบดีบุตร มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

              (๑) บอกความลับ(ของตน) แก่เพื่อน

              (๒) ปิดความลับของเพื่อน

              (๓) ไม่ละทิ้งในเหตุอันตราย

              (๔) แม้ชีวิตก็อาจสละเพื่อประโยชน์แก่เพื่อนได้

           ดูกรคหบดีบุตร มิตรแนะประโยชน์ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

              (๑) ห้ามจากความชั่ว

              (๒) ให้ตั้งอยู่ในความดี

              (๓) ให้ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง

              (๔) บอกทางสวรรค์ให้

           ดูกรคหบดีบุตร มิตรมีความรักใคร่ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

              (๑) ไม่ยินดีด้วยความเสื่อมของเพื่อน

              (๒) ยินดีด้วยความเจริญของเพื่อน

              (๓) ห้ามคนที่กล่าวโทษเพื่อน

              (๔) สรรเสริญคนที่สรรเสริญเพื่อน

     (๑๖/๒๔๒-๒๔๕ สิงคาลกสูตร พระผู้มีพระภาคตรัสกับสิงคาลกคหบดีบุตร)