|
๑. เรือนที่มีการอยู่ครองไม่ดี นำความทุกข์มาให้ การอยู่ร่วมกับบุคคลผู้ไม่เสมอกัน นำความทุกข์มาให้ (๓๘/๗๑-๗๒ คาถาธรรมบท) |
|
๒. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความเป็นคนจน เป็นทุกข์ของบุคคลผู้บริโภคกามในโลก (๓๔/๕๒๒ อิณสูตร) |
|
๓. ดูกรคหบดีบุตร ทางเสื่อมแห่งโภคะ ๖ ประการ คือ (๑) การประกอบเนืองๆ ซึ่งการดื่มนำ้เมา คือ สุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท (๒) การประกอบเนืองๆ ซึ่งการเที่ยวไปในตรอกต่างๆ ในกลางคืน (๓) การประกอบเนืองๆ ซึ่งการเที่ยวดูมหรสพ (๔) การประกอบเนืองๆ ซึ่งการพนันอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท (๕) การประกอบเนืองๆ ซึ่งการคบคนชั่วเป็นมิตร (๖) การประกอบเนืองๆ ซึ่งความเกียจคร้าน ดูกรคหบดีบุตร โทษในการประกอบเนืองๆ ซึ่งการดื่มน้ำเมา คือ สุราและเมรัย อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ๖ ประการนี้ คือ (๑) ความเสื่อมทรัพย์อันผู้ดื่มพึงเห็นเอง (๒) การก่อทะเลาะวิวาท (๓) เป็นบ่อเกิดแห่งโรค (๔) เป็นเหตุเสียชื่อเสียง (๕) เป็นเหตุไม่รู้จักละอาย (๖) เป็นเหตุทอนกำลังปัญญา ดูกรคหบดีบุตร โทษในการประกอบเนืองๆ ซึ่งการเที่ยวไปในตรอกต่างๆ ในกลางคืน ๖ ประการเหล่านี้ คือ (๑) ผู้นั้นชื่อว่าไม่คุ้มครอง ไม่รักษาตัว (๒) ไม่คุ้มครอง ไม่รักษาบุตรภรรยา (๓) ไม่คุ้มครอง ไม่รักษาทรัพย์สมบัติ (๔) เป็นที่ระแวงของคนอื่น (๕) คำพูดอันไม่เป็นจริงในที่นั้นๆ ย่อมปรากฏในผู้นั้น (๖) อันเหตุแห่งทุกข์เป็นอันมากแวดล้อม ดูกรคหบดี โทษในการเที่ยวดูมหรสพ ๖ ประการเหล่านี้ คือ (๑) รำที่ไหนไปที่นั่น (๒) ขับร้องที่ไหนไปที่นั่น (๓) ประโคมที่ไหนไปที่นั่น (๔) เสภาที่ไหนไปที่นั่น (๕) เพลงที่ไหนไปที่นั่น (๖) เถิดเทิงที่ไหนไปที่นั่น ดูกรคหบดีบุตร โทษในการประกอบเนืองๆ ซึ่งการพนันอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ๖ ประการเหล่านี้ คือ (๑) ผู้ชนะย่อมก่อเวร (๒) ผู้แพ้ย่อมเสียดายทรัพย์ที่เสียไป (๓) ความเสื่อมทรัพย์ในปัจจุบัน (๔) ถ้อยคำของคนเล่นการพนัน ซึ่งไปพูดในที่ประชุมฟังไม่ขึ้น (๕) ถูกมิตรอมาตย์หมิ่นประมาท (๖) ไม่มีใครประสงค์จะแต่งงานด้วย เพราะเห็นว่า ชายนักเลงเล่นการพนัน ไม่สามารถจะเลี้ยงภรรยา ดูกรคหบดีบุตร โทษในการประกอบเนืองๆ ซึ่งการคบคนชั่วเป็นมิตร ๖ ประการเหล่านี้ คือ (๑) นำให้เป็นนักเลงการพนัน (๒) นำให้เป็นนักเลงเจ้าชู้ (๓) นำให้เป็นนักเลงเหล้า (๔) นำให้เป็นคนลวงผู้อื่นด้วยของปลอม (๕) นำให้เป็นคนโกงเขาซึ่งหน้า (๖) นำให้เป็นคนหัวไม้ ดูกรคหบดีบุตร โทษในการประกอบเนืองๆ ซึ่งความเกียจคร้าน ๖ ประการเหล่านี้ คือ (๑) มักให้อ้างว่าหนาวนัก แล้วไม่ทำการงาน (๒) มักให้อ้างว่าร้อนนัก แล้วไม่ทำการงาน (๓) มักให้อ้างว่าเวลาเย็นแล้ว แล้วไม่ทำการงาน (๔) มักให้อ้างว่ายังเช้าอยู่ แล้วไม่ทำการงาน (๕) มักให้อ้างว่าหิวนัก แล้วไม่ทำการงาน (๖) มักให้อ้างว่าระหายนัก แล้วไม่ทำการงาน เมื่อเขามากไปด้วยการอ้างเลศ ผลัดเพี้ยนการงานอยู่อย่างนี้ โภคะที่ยังไม่เกิดก็ไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วก็ถึงความสิ้นไป (๖๑/๒๓๖-๒๔๐ สิงคาลกสูตร พระผู้มีพระภาคตรัสกับสิงคาลกคหบดีบุตร) |
